![Προσφυγικό: Βίντεο-ντροπή για το κολαστήριο στη Μόρια](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2018/09/moria_video-1024x683.jpeg)
Προσφυγικό: Βίντεο-ντροπή για το κολαστήριο στη Μόρια
Βιασμοί, απόπειρες αυτοκτονίας και δεκάδες περιστατικά βίας ακόμα και σε παιδιά
Με κόλαση παρομοιάζουν το Κέντρο Υποδοχής στη Μόρια τόσο εκπρόσωποι των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, όσο και οι ίδιοι οι πρόσφυγες. Βίντεο που δημοσίευσε ο ενημερωτικός οργανισμός AJ+ δείχνει μέσα σε τρία λεπτά την τραγική κατάσταση που επικρατεί στο νησί.
Βιασμοί, απόπειρες αυτοκτονίας, δεκάδες περιστατικά βίας και πρόσφυγες που ζουν για μήνες ή και χρόνια σε έναν καταυλισμό που φτιάχτηκε για 3.000 ανθρώπους και ζουν πάνω από 9.000.
Το βίντεο -διάρκειας πάνω από 3 λεπτών- τελειώνει με έναν ερώτημα που είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να απαντηθεί. «Εσύ θα μπορούσες να ζήσεις σαν πρόσφυγας στην Μόρια;» αναρωτιούνται οι δημιουργοί του, αφού πρώτα έχουν φροντίσει χωρίς σε πολύ λίγο χρόνο να μας δείξουν τι συμβαίνει σε αυτό το κολαστήριο της Λέσβου.
Οι εκπρόσωποι των Γιατρών Χωρίς Σύνορα περιγράφουν απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης και πλάνα δείχνουν τουαλέτες κατεστραμμένες, βρώμικο νερό, παιδιά που χρειάζεται να περιμένουν για ώρα για να ελευθερωθεί ένα ντουζ.
Children getting raped. Living in cramped spaces. No toilets. Could you survive as an asylum seeker in Moria? pic.twitter.com/8PiLlVu2bo
— AJ+ (@ajplus) 13 Σεπτεμβρίου 2018
«Παιδιά επιχειρούν να αυτοκτονήσουν. Έχουμε παιδιά ηλικίας έως και 5 ετών που πέσει θύματα βιασμού» αναφέρει μια γιατρός για να συμπληρώσει ότι είναι απάνθρωποι να πρέπει να μοιράζεται μια τουαλέτα με 72 ανθρώπους και ένα μπάνιο με 84.
«Με αρρωσταίνει να πηγαίνω στη Μόρια και ειδικά όταν γνωρίζων ότι υπάρχουν γονείς που βάζουν τα παιδιά τους σε κίνδυνο καθημερινά» αναφέρει η ίδια και τα λόγια των προσφύγων έρχονται να την επιβεβαιώσουν.
Απίστευτες εικόνες με γονείς να πλένουν παιδικά ρούχα σε βρώμικους κουβάδες, κοντείνερς στα οποία κοιμούνται έως και 30 άτομα και σκηνές βίας που συνεχώς αυξάνονται.
Και όλα αυτά όταν η κυβέρνηση δείχνει να αδιαφορεί. Οι πρόσφυγες αναγκάζονται να ζουν στη Μόρια για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς η μεταφορά τους στην ηπειρωτική Ελλάδα γίνεται με τρομερά αργούς ρυθμούς την ώρα μάλιστα που οι προσφυγικές ροές αυξάνονται. Οι δηλώσεις των κυβερνητικών στελεχών έχουν πολλές φορές υποτιμήσει την κατάσταση αναφέροντας ότι «κάνουν ότι καλύτερο μπορούν».
Ο ατυχής παραλληλισμός με «πολυτελές ξενοδοχείο»
Στο θέμα αναφέρθηκε και ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Euronews. O Αλέξης Τσίπρας σε ερώτηση για τις απάνθρωπες συνθήκες στην Μόρια έκανε έναν ατυχέστατο παραλληλισμό με ένα πολυτελές ξενοδοχείο, στο οποίο όταν φιλοξενούνται πολύ περισσότεροι από την χωρητικότητά του «εκ των πραγμάτων δεν μπορείς να ανταποκριθείς». Προσπάθησε, δε, να επιχειρηματολογήσει ότι ο υπερπληθυσμός στην Μόρια οφείλεται στο ότι η Ελλάδα τηρεί κατά γράμμα τις συμφωνίες…
Συγκεκριμένα ανέφερε: «Ακόμα και αν είχαμε το πιο πολυτελές ξενοδοχείο, το οποίο έχει μια χωρητικότητα άλφα, αλλά αναγκάζεσαι να φιλοξενείς πέντε φορές το άλφα ή έξι φορές το άλφα τους φιλοξενούμενους εκεί, τον αριθμό εννοώ των ανθρώπων εκεί, είναι εκ των πραγμάτων δεδομένο ότι δεν μπορείς να ανταποκριθείς. Αυτή είναι η πραγματικότητα στα νησιά. Είναι μία πραγματικότητα η οποία ορίζεται από την πολύ δύσκολη συμφωνία την οποία έχουμε υπογράψει με την Τουρκία, την ευρωτουρκική συμφωνία, την οποία πρέπει να τηρήσουμε. Και πρέπει να την τηρήσουμε όσο το δυνατόν…
Και συνέχισε να επιχειρηματολογεί ο πρωθυπουργός για να δικαιολογήσει γιατί οι συνθήκες στην Μόρια δεν μπορούν να γίνουν ανθρώπινες:
Η συμφωνία [με την Τουρκία] «τηρείται με έναν τρόπο που εμείς επιδιώκουμε να – αν θέλετε- ικανοποιεί πλήρως τη διεθνή νομιμότητα, το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα των ανθρώπων, που σημαίνει ότι δεν μπορούμε ούτε να πνίγουμε ανθρώπους στο Αιγαίο. Και όχι μόνο δε μπορούμε αλλά δεν το θέλουμε βεβαίως. Που σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επιστρέφουμε ανθρώπους χωρίς να εξετάσουμε σε πρώτο, δεύτερο και τρίτο βαθμό, όπως ορίζει η διεθνής νομιμότητα και οι διεθνείς συνθήκες, τις οποίες είμαστε υποχρεωμένοι να τηρούμε όπως ορίζεται για αυτούς που ζητάνε άσυλο στη χώρα μας. Που σημαίνει ότι θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί ώστε να μην φύγει πίσω ούτε ένας άνθρωπος, ο οποίος χρίζει, δικαιούται προστασίας με βάση τη διεθνή νομοθεσία στη χώρα μας και την Ευρώπη. Αυτό δημιουργεί καθυστερήσεις. Οι ροές την ίδια στιγμή δεν μειώνονται. Έχουν, βεβαίως, μειωθεί σε σχέση με αυτή την τραγική κατάσταση που επικρατούσε το 2015, αλλά υπάρχουν ακόμα. Είναι ροές κάποιων δεκάδων ανθρώπων καθημερινά που δημιουργούν αυτή την υπερσυγκέντρωση προσώπων στα νησιά, μεταναστών και προσφύγων στα νησιά. Που, πιστέψτε με, καμία χώρα και καμία δομή και καμία υποδομή δεν θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά στον βαθμό που –επαναλαμβάνω- έχει ως προτεραιότητα να ανταποκριθεί στο διεθνές δίκαιο και στη διεθνή νομιμότητα».
Βίτσας: Η Ελλάδα έχει κάνει το καθήκον της με το παραπάνω
Ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Δημήτρης Βίτσας, κατά την παρέμβαση του στην υπουργική διάσκεψη για την ασφάλεια και τη μετανάστευση που πραγματοποιείται στη Βιέννη, υπογράμμισε πως η Ελλάδα έχει κάνει το καθήκον της με το παραπάνω, ξεχνώντας ίσως ότι η κατάσταση στα Κέντρα Υποδοχής στα νησιά είναι απελπιστική με οργανώσεις, εργαζομένους, περιφέρεια, δήμο και την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ να εκπέμπουν σήμα κινδύνου, όντας σε οριακό σημείο.
Στα νησιά βρίσκονται αυτή τη στιγμή περισσότεροι από 17.000 άνθρωποι στοιβαγμένοι σε σημείο απελπισίας, παρά τις εξαγγελίες του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής για χιλιάδες νέες θέσεις φιλοξενίας στην ενδοχώρα και αποσυμφόρηση των νησιών.
Μάλιστα, ο ΟΗΕ έχει κάνει επανειλημμένες ενημερώσεις και εκκλήσεις να μεταφερθούν άνθρωποι στα ηπειρωτικά και περιγράφει μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με ανθρώπους να έχουν λυγίσει σωματικά και ψυχολογικά από τις συνθήκες της ταλαιπωρίας τους. Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Βίτσας έχει αρκεστεί σε προηγούμενες δηλώσεις του απλά να παραδεχτεί πως η κατάσταση είναι οριακή, χωρίς να προσφέρει κάποια απτή λύση.
Στην υπουργική διάσκεψη για την ασφάλεια και τη μετανάστευση ο υπουργός επισήμανε ότι η θέση της χώρας μας είναι πως πρέπει να αποφευχθούν οι μονομερείς ενέργειες και να θεσμοθετηθεί μια κοινή ευρωπαϊκή πολιτική για τη μετανάστευση και το άσυλο. Όσον αφορά την κοινή δήλωση ΕΕ – Τουρκίας, ο υπουργός σημείωσε πως αποτελεί επιτακτική ανάγκη η πλήρης εφαρμογή της, δηλαδή η επίτευξη μηδενικών ροών από την Τουρκία προς τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, όπως προβλέπεται.
Το επιχείρημα περί ανάγκης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και δίκαιου επιμερισμού των βαρών και των ευθυνών είναι εύλογο φυσικά, αλλά το ζήτημα είναι ανεξαρτήτως του τι πράττει η Ευρώπη, είναι τι κάνει η κυβέρνηση για τους πρόσφυγες που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα νησιά.
Αρθρο – κόλαφος από τον Guardian
Κι αυτό που κάνει η κυβέρνηση είναι να κλείνει τα αφτιά στη διεθνή κατακραυγή για τη Μόρια. Είναι χαρακτηριστικό ότι πυκνώνουν τα άρθρα του ξένου Τύπου που καταγγέλλουν τις συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων εκεί.
«Υπερσυνωστισμένο, βίαιο και γεμάτο ανθρώπινα λύματα, το στρατόπεδο της Μόριας μπορεί να είναι ο χειρότερος προσφυγικός χώρος στον κόσμο» αναφέρει σε σημερινό άρθρο του ο Guardian.
Η βρετανική εφημερίδα με τίτλο «Η Ελλάδα έχει τα μέσα να βοηθήσει τους πρόσφυγες στη Λέσβο – αλλά έχει τη θέληση;» προσπαθεί να βρει τους λόγους της αδιανόητης κατάστασης στη Μόρια.
Οι απόπειρες αυτοκτονίας παιδιών, οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης, ο υπέρογκος αριθμός προσφύγων που ζουν στο καμπ (περισσότεροι από 8.000 ενώ το κέντρο έχει δυνατότητα να φιλοξενήσει 2.000 ανθρώπους) σχολιάζονται έντονα από τον διεθνή Τύπο.
Η Μόρια δεν ανταποκρίνεται στα πρότυπα που ορίζει η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), τονίζει ο Guardian. Στοιβαγμένοι σε βαθμό απελπισίας χιλιάδες μετανάστες προσπαθούν να εγκατασταθούν σε σκηνές που δεν υπάρχουν ή σε γεωργικές εκτάσεις, όπου δεν έχει εγκατασταθεί φωτισμός, ενώ μέχρι 190 πρόσφυγες μοιράζονται μία τουαλέτα.
Όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα οι ελληνικές αρχές από μόνες τους έχουν συμφωνήσει ότι οι άνθρωποι αυτοί αξίζουν ένα καλύτερο μέλλον, αλλά ισχυρίζονται ότι δεν μπορούν να κάνουν κάτι λόγω έλλειψης χρημάτων.
Από τον Ιούλιο, στα camps είχαν εξαντληθεί οι σκηνές οι υπνόσακοι και τα λύματα έτρεχαν ελεύθερα στην κεντρική είσοδο.
Ωστόσο, η ΕΕ έχει διαθέσει περισσότερα από 1,6 δισ. ευρώ σπό το 2015 για την αντιμετώπιση της κρίσης, με εκτεταμένες πρόσθετες πιστώσεις που παρέχονται από εθνικές κυβερνήσεις και ιδιωτικούς χορηγούς. Μόνο η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση το 2017 έφτασε τα 7.000 ευρώ για κάθε πρόσφυγα που ζει στην Ελλάδα. Αυτό θα πρέπει να καλύπτει το κόστος ενός διαμερίσματος, το οποίο θα μοιράζεται με άλλους, και φαγητού.
«Το κρίσιμο ερώτηση είναι: που πήγαν τα λεφτά;» γράφει ο Guardian.
Κάποια δεν έφτασαν ποτέ στην Ελλάδα. Από τα 561 εκατ. ευρώ μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης που χορήγησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέχρι στιγμής έχουν εκταμιευθεί μόνο 153 εκατ. ευρώ.
Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι δεν έχουν ακόμη δηλωθεί όλες οι δαπάνες, ενώ φημολογείται ότι η Ελλάδα δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει τον στρατηγικό πρόγραμμα που ήταν απαραίτητο. Από τα χρήματα που έφτασαν στη χώρα, πολλά χάθηκαν. Σύμφωνα με την εφημερίδα, ένας υπάλληλος υπονόησε ότι μέχρι και το 70% των κεφαλαίων έμειναν αναξιοποίητα. Ενώ η επιτροπή της ΕΕ δεν έχει λάβει καμία αναφορά για λανθασμένη διαχείριση κεφαλαίων, οι «ψίθυροι» για διαρροές ακούγονται έντονα. Στην Μόρια, λέγεται ότι το στρατόπεδο έχει λάβει πολλές προσωρινές κατοικίες που παραμένουν αχρησιμοποίητες επειδή δεν υπάρχουν τα κονδύλια για την κάλυψη των δαπανών εγκατάστασης.
Τα χρήματα που δεν χάθηκαν έχουν δαπανηθεί άνισα. Περισσότερο από 150 εκατ. ευρώ έκτακτης χρηματοδότησης έχουν δοθεί στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες από το 2017 προκειμένου κάποιοι πρόσφυγες να στεγάζονται σε διαμερίσματα. Την ίδια ώρα όμως πολλοί άλλοι στη Μόρια δεν έχουν καν σκηνές. Η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες και άλλοι σημαντικοί οργανισμοί εγκατέλειψαν το 2016 τη Μόρια, αφήνοντας μια ομάδα 10 μικρών οργανισμών που δεν διαθέτουν τους πόρους και ικανό προσωπικό να κάνουν τη δουλειά.
Οι Έλληνες «πρέπει να αναγνωρίσουν – και να διορθώσουν – τις ελλείψεις διαχείρισης τους και να είναι πολύ πιο ανοιχτές στην εξωτερική βοήθεια. Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλοι διεθνείς οργανισμοί πρέπει να είναι έτοιμοι να την παράσχουν» αναφέρεται στο άρθρο, το οποίο καταλήγει: «Τα πρότυπα της ΥΑ τα βλέπουμε σε στρατόπεδα στην Ασία και την Αφρική. Ήρθε η ώρα να τα δούμε και στην Ευρώπη»…
SOS από ΜΚΟ
Παρά τις εξαγγελίες του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής για χιλιάδες νέες θέσεις φιλοξενίας στην ενδοχώρα και αποσυμφόρηση των νησιών, περισσότεροι από 17.000 άνθρωποι είναι στοιβαγμένοι σε σημείο απελπισίας στα Κέντρα Υποδοχής στα νησιά, η χωρητικότητα των οποίων είναι για μόλις 6.000 άτομα. Χαρακτηριστικά, το Κέντρο Υποδοχής της Σάμου έχει ξεπεράσει κατά έξι φορές τις δυνατότητες φιλοξενίας του.
Στη Μόρια, ειδικότερα, όπου φιλοξενούνται τρεις φορές περισσότεροι άνθρωποι σε σχέση με τη χωρητικότητά της και πρόσφατα χαρακτηρίστηκε στο BBC ως «ο χειρότερος καταυλισμός προσφύγων του κόσμου», η ήδη εκρηκτική κατάσταση έχει επιδεινωθεί δραματικά. Εκτός των άθλιων συνθηκών διαβίωσης, αυξάνονται οι αναφορές περιστατικών σεξουαλικής βίας ενώ, σύμφωνα με έρευνες, η πλειοψηφία των ανθρώπων δηλώνει ότι «δεν νοιώθει ασφάλεια ούτε στιγμή».
Στα παραπάνω έρχονται να προστεθούν οι τραγικές ελλείψεις οργανικών θέσεων προσωπικού καθώς και οι διαδοχικές παραιτήσεις απαραίτητου ιατρονοσηλευτικού προσωπικού στα ΚΥΤ λόγω των τραγικών συνθηκών εργασίας.
«Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, ακόμη και οι οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στα νησιά δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να κάνουν το έργο τους», αναφέρουν σε κοινό δελτίο Τύπου 19 Οργανώσεις και ζητούν εκ νέου από τις Αρχές να προχωρήσουν επιτέλους προς βιώσιμες λύσεις για την αποσυμφόρηση των νησιών και την άμεση βελτίωση των συνθηκών υποδοχής των προσφύγων.
«Τίποτα δεν δικαιολογεί σήμερα τις ντροπιαστικές συνθήκες στις οποίες εξακολουθούν να ζουν εγκλωβισμένοι χιλιάδες άνθρωποι σε ευρωπαϊκό έδαφος. Οι ελληνικές αρχές οφείλουν να δράσουν επειγόντως για να εξασφαλίσουν πλήρη πρόσβαση στα βασικά δικαιώματα και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για τους πρόσφυγες, σύμφωνα με την ελληνική και διεθνή νομοθεσία. Τα μέτρα που ανακοίνωσαν οι Αρχές για την δημιουργία χιλιάδων επιπλέον θέσεων ασφαλούς διαμονής στην ενδοχώρα και την μεταφορά ανθρώπων από τα νησιά πρέπει να υλοποιηθούν άμεσα. Παράλληλα, είναι επιτακτική ανάγκη οι Ευρωπαίοι ηγέτες να ανανεώσουν τις προσπάθειές τους για την εφαρμογή ενός δίκαιου και μόνιμου μηχανισμού κατανομής ευθύνης στην ΕΕ», υπογραμμίζεται στο δελτίο Τύπου που μεταξύ άλλων, οι Γιατροί του Κόσμου Ελλάδος, η PRAKSIS, το Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες Δανίας, το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και η οργάνωση Solidarity Now.
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις