Προθέσεις, συστατικό στοιχείο της γλώσσας μας (Μέρος Γ’)
Η σύνταξη και οι κύριες σημασίες των προθέσεων για, δίχως, εναντίον και εξαιτίας
- για
Σύνταξη: ονοματικές φράσεις σε ονομαστική και αιτιατική, ισχυροί τύποι προσωπικών αντωνυμιών, επιρρήματα, προτάσεις (μαζί με το να).
Κύριες σημασίες: σκοπός, αιτία, κατεύθυνση, αντίτιμο, χρόνος, αντικατάσταση, αναφορά, καθολική δήλωση (με επανάληψη του ονόματος).
Παραδείγματα: «Πάει για βουλευτής», «Τον προσέλαβαν για σύμβουλο», «Να είστε σίγουρος ότι κι εγώ χάρηκα για τη γνωριμία», «Το αεροσκάφος αναχώρησε πριν από λίγο για το Παρίσι», «Αναγκάστηκε να πουλήσει την πολυτελή κατοικία του για ένα κομμάτι ψωμί», «Μάλλον έφυγε για πάντα», «Για αύριο θα κάνετε τις τρεις πρώτες ασκήσεις», «Μήπως θα μπορούσα να πάω εγώ για σένα;», «Επί τρεις ολόκληρες ώρες μιλάνε για το ίδιο θέμα», «Δεν άφησαν σπίτι για σπίτι που να μην έκλεψαν στη συγκεκριμένη περιοχή».
Στερεότυπες εκφράσεις: για γέλια, για δέσιμο, για κλάματα, για τα καλά, για τα πανηγύρια, για την ώρα, για όνομα του Θεού/της Παναγίας, πέρα για πέρα.
- δίχως
Σύνταξη: ονοματικές φράσεις σε αιτιατική, ισχυροί τύποι προσωπικών αντωνυμιών, προτάσεις (μαζί με το να).
Κύριες σημασίες: αφαίρεση, στέρηση.
Παραδείγματα: «Φοβάται ότι θα μείνει δίχως φίλους», «Ήρθε δίχως το σύζυγό της», «Προσπάθησε δίχως εμένα», «Έφυγε δίχως να ζητήσει τίποτα».
Στερεότυπες εκφράσεις: δίχως αιτία, δίχως ελπίδα.
- εναντίον
Σύνταξη: ονοματικές φράσεις σε γενική, προσωπικές αντωνυμίες.
Κύριες σημασίες: εναντίωση, εχθρική κίνηση.
Παραδείγματα: «Όλοι ανεξαιρέτως οι βουλευτές της αντιπολίτευσης τάχθηκαν εναντίον της κυβερνητικής τροπολογίας», «Δεν έχασε την ευκαιρία να καταφερθεί εναντίον μου», «Τα αμερικανικά αεροσκάφη επέδραμαν εναντίον εχθρικών στόχων».
*Αντί του εναντίον χρησιμοποιείται αρκετά συχνά στη νέα ελληνική γλώσσα η περιφραστική πρόθεση ενάντια σε (π.χ., ενάντια στον εχθρό, ενάντια στους αντιπάλους).
- εξαιτίας
Σύνταξη: ονοματικές φράσεις σε γενική, προσωπικές αντωνυμίες, ουσιαστικοποιημένες προτάσεις.
Κύρια σημασία: αιτία.
Παραδείγματα: «Η πτήση μας αναβλήθηκε εξαιτίας της κακοκαιρίας», «Εξαιτίας σου πήγαν όλα στραβά», «Καθυστέρησε εξαιτίας τού ότι δεν έβρισκε ταξί».
- Δεκατρία σιδηροδρομικά δυστυχήματα με νεκρούς στην Ισπανία από τις αρχές του αιώνα
- Στα «ΝΕΑ» της Δευτέρας: Ελαφρύτερα εκκαθαριστικά
- Συρία: Ο επικεφαλής των κουρδικών δυνάμεων επιβεβαιώνει τη συμφωνία εκεχειρίας που ανακοίνωσε ο αλ Σάρα
- Η Γερμανία ζητά απάντηση από την ΕΕ στους νέους δασμούς του Τραμπ και θέτει θέμα για την εμπορική συμφωνία
- Ιαπωνία: Η μεγαλύτερη εταιρεία σάλτσας σόγιας αποκτά …γεύση για deals
- Αερομεταφορές: Η κούρσα για την επόμενη γενιά κινητήρων τζετ
- Σοσιεδάδ – Μπαρτσελόνα 2-1: Σοκ για τους Καταλανούς και «φωτιά» στη La Liga! (vid)
- Γροιλανδία: Η ΕΕ σχεδιάζει αντίποινα με δασμούς ύψους 93 δισ. ευρώ στις ΗΠΑ
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Δευτέρα 19.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/lucas-marconnet-Kls_Hq8p-xI-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442