![Η οριστική απαλλαγή της Γερμανίας για τη μεγάλη σφαγή των αμάχων στο Αφγανιστάν](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2021/02/afganistan-germany.jpg)
Η οριστική απαλλαγή της Γερμανίας για τη μεγάλη σφαγή των αμάχων στο Αφγανιστάν
Ηταν χωρίς αμφιβολία το πιο αιματηρό κεφάλαιο στην ιστορία της Μπούντεσβερ, των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων στο βόρειο Αφγανιστάν. Και έκλεισε με την καταβολή από τη Γερμανία στον ενάγοντα όπως και σε όλες τις οικογένειες των θυμάτων 5.000 δολαρίων ως ανθρωπιστική βοήθεια.
Οταν το 2009 ο γερμανός συνταγματάρχης Κλάιν έδωσε διαταγή βομβαρδισμού βυτιοφόρων στο βόρειο Αφγανιστάν, τα θύματα ήταν κυρίως άμαχοι. Χθες έκλεισε η δικαστική διαμάχη.
Το πιο αιματηρό κεφάλαιο
Ηταν χωρίς αμφιβολία το πιο αιματηρό κεφάλαιο στην ιστορία της Μπούντεσβερ, των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων στο βόρειο Αφγανιστάν, στο πλαίσιο της νατοϊκής δύναμης ISAF για την ανοικοδόμηση της χώρας.
Αντάρτες Ταλιμπάν έθεσαν υπό τον έλεγχό τους δύο βυτιοφόρα γεμάτα καύσιμα. Τα βυτιοφόρα βρίσκονταν στις ακτές ενός ποταμού, εγκλωβισμένα στην άμμο. Για τον απεγκλωβισμό τους οι Ταλιμπάν κάλεσαν κατοίκους από γειτονικά χωριά να βοηθήσουν.
Ο φόβος του γερμανού συνταγματάρχη Γκέοργκ Κλάιν, επικεφαλής της γερμανικής στρατιωτικής δύναμης, ήταν να μην γίνουν κινούμενες βόμβες κατά της στρατιωτικής βάσης σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων και κινδυνεύσουν οι ζωές στρατιωτών.
Ετσι, το βράδυ της 3ης Σεπτεμβρίου του 2009 έδωσε διαταγή να βομβαρδιστούν τα βυτιοφόρα, διαταγή που ανέλαβαν να υλοποιήσουν δύο αμερικανικά βομβαρδιστικά. Στη συνέχεια, πήγε να κοιμηθεί.
Την επομένη, όταν ξύπνησε, οι εικόνες που μετέφεραν τα ειδησεογραφικά πρακτορεία ήταν δραματικές. Πάνω από 100 νεκροί, αντάρτες Ταλιμπάν αλλά στην πλειονότητά τους άμαχοι, έχασαν τη ζωή τους. Ανάμεσα σε αυτούς κι’ οι δύο μικρότεροι γιοί του Αμπντούλ Χανάν, ηλικίας 12 και 8 χρονών.
Ποια η νομική βαρύτητα της διαταγής Κλάιν;
Ο γερμανός συνταγματάρχης Γκέοργκ Κλάιν
Η επεξεργασία της τραγικής υπόθεσης, που ξεκίνησε ο Αμπντούλ Χανάν, απασχόλησε τη γερμανική δικαιοσύνη επί μια δεκαετία. Το βάρος έπεσε κυρίως στη νομική αξιολόγηση της διαταγής του γερμανού συνταγματάρχη.
Ηξερε ή όφειλε να γνωρίζει ότι όχι οι αντάρτες Ταλιμπάν, αλλά άμαχοι αφγανοί χωρικοί προσπαθούσαν να κλέψουν καύσιμη ύλη από τα βυτιοφόρα; Οφειλε ίσως να καταβάλει περισσότερες προσπάθειες για να ενημερωθεί ότι επρόκειτο για άμαχο πληθυσμό;
Επρεπε να δώσει πίστη στους πληροφοριοδότες του, που του περιέγραψαν λανθασμένα την κατάσταση εκεί; Και ποια νομική βαρύτητα είχαν οι ενέργειες του γερμανού συνταγματάρχη, κυρίως υπό το φως του δικαιώματος στη ζωή που προβλέπεται από την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα;
Δικαστικός μαραθώνιος
Μετά από δικαστικό μαραθώνιο ενώπιον της γερμανικής δικαιοσύνης, ο Αμπντούλ Χανάν και η οργάνωση προάσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων European Center for Constitutional and Human Rights (ECCHR) με έδρα το Βερολίνο προσέφυγαν το 2016 στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΕΔΔΑ.
Οι δικαστές εξέτασαν σε βάθος όλη τη νομική διαδικασία και τις αποφάσεις της γερμανικής ποινικής και αστικής δικαιοσύνης και αποφάνθηκαν ότι οι γερμανοί συνάδελφοί τους διερεύνησαν όλα τα υπάρχοντα στοιχεία για το τραγικό περιστατικό και ότι δεν υπάρχει σκιά αμφιβολίας για την αλληλουχία των γεγονότων εκείνη την ημέρα και νύχτα στην Κουντούζ.
Παράλληλα, οι δικαστές επαναβεβαίωσαν αποφάσεις της γερμανικής δικαιοσύνης, η οποία σε διάφορες προηγούμενες δίκες είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι κατά την υποκειμενική εκτίμηση του συνταγματάρχη Γκέοργκ Κλάιν δεν υπήρχε αμφιβολία ότι κοντά στα βυτιοφόρα βρίσκονταν Ταλιμπάν και όχι αφγανοί χωρικοί.
Οι ευρωπαίοι δικαστές υιοθέτησαν σκεπτικό γερμανικών δικαστηρίων, σύμφωνα με το οποίο μέλη του στρατού δεν διέπραξαν εγκλήματα πολέμου σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, επειδή δεν είχαν την πρόθεση να προκαλέσουν υπερβάλλουσες παράπλευρες απώλειες και δεν περίμεναν θύματα από τον άμαχο πληθυσμό.
Αντίθετα, υπερίσχυσε η πρόσληψη επικείμενης απειλής επίθεσης εναντίον γερμανικών θέσεων.
Δικαστικό τέλος μιας πολύπλοκης υπόθεσης
Οι συνήγοροι του Χανάν σε μια από τις πολλές δίκες το 2013 στη Βόννη
Πέραν όλων αυτών, το ΕΔΔΑ επιβεβαίωσε αξιολόγηση της υπόθεσης από την αποστολή των ΗΕ στο Αφγανιστάν και τον Ερυθρό Σταυρό.
Υπάρχει και πόρισμα Εξεταστικής Επιτροπής του γερμανικού Κοινοβουλίου, που το 2011 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο συνταγματάρχης Κλάιν παραβίασε μεν τους επιχειρησιακούς κανόνες της ISAF και την αρχή της αναλογικότητας σε σχέση με τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, αλλά αξιολόγησε την απόφαση ως κατανοητή, επειδή σύμφωνα με όσα νόμιζε καλή τη πίστει υπηρετούσε την προστασία των εκεί γερμανών στρατιωτών.
Τέλος, τον περασμένο Δεκέμβριο το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο δεν έκανε δεκτή προσφυγή του ενάγοντος Αμπντούλ Χανάν για καταβολή αποζημίωσης με το αιτιολογικό ότι γι’ αυτήν την περίπτωση δεν απορρέουν αξιώσεις, γιατί δεν πρόκειται για πράξη που εμπίπτει στις διατάξεις του Αστικού Κώδικα περί ανάληψης ευθύνης δημόσιου λειτουργού έναντι τρίτων.
Ανθρωπιστική βοήθεια 5.000 δολαρίων
Πάντως, η Γερμανία κατέβαλε στον ενάγοντα, όπως και σε όλες τις οικογένειες των θυμάτων 5.000 δολάρια ως ανθρωπιστική βοήθεια.
Με τη χθεσινή πολυαναμενόμενη απόφαση του ΕΔΔΑ στο Στρασβούργο μπαίνει τέλος στον μακρύ δρόμο μιας υπόθεσης εξαιρετικά πολύπλοκης μέσα από δικαστικές αρχές και δικαστήρια διαφόρων βαθμίδων.
Οι ανώτατοι δικαστές φώτισαν για μια ακόμη φορά λεπτομέρειες που άπτονταν γερμανικού και διεθνούς δικαίου και στο τέλος απάλλαξαν τη γερμανική δικαιοσύνη και πολιτική.
Τελικά, οι 17 δικαστές από χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης, μεταξύ αυτών και ο Ελληνας Λίνος-Αλέξανδρος Σισιλιάνος, καθηγητής Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου του ΕΚΠΑ, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι βομβαρδισμοί στην Κουντούζ ήταν ένα φοβερό γεγονός, για το οποίο όμως δεν στοιχειοθετείται ατομική ενοχή.
Ενώ οι αποφάσεις της γερμανικής δικαιοσύνης δεν παραβιάζουν τα άρθρα 3 (δικαίωμα στη ζωή) και 13 (δικαίωμα αποτελεσματικής προσφυγής) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Πηγή: Deutche Welle
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις