Νόμπελ Χημείας – Στην επανάσταση των οργανικών καταλυτών το φετινό βραβείο
Ακολουθεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας την Πέμπτη, Ειρήνης την Παρασκευή και Οικονομικών τη Δευτέρα.
Ένας Γερμανός και ένας Βρετανός επιστήμονας τιμώνται με το φετινό Νόμπελ Χημείας για την «ασύμμετρη οργανική κατάλυση» που χρησιμοποιείται ευρέως στη φαρμακευτική βιομηχανία.
Όπως ανακοίνωσε την Τετάρτη η επιτροπή των βραβείων στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας, το βραβείο και το χρηματικό έπαθλο που το συνοδεύει, ύψους σχεδόν ενός εκατομμυρίου ευρώ, θα απονεμηθεί στον Μπένζαμιν Λιστ του γερμανικού Ινστιτούτου «Μαξ Πλανκ» και τον Ντέιβιντ ΜακΜίλαν του Πρίνστον «για την ανάπτυξη της ασύμμετρης οργανοκατάλυσης».
Οι καταλύτες, ουσίες που ελέγχουν και επιταχύνουν χημικές αντιδράσεις χωρίς να αναλώνονται, παίζουν κρίσιμο ρόλο στην παραγωγή νέων μορίων για κάθε χρήση.
Για πολύ καιρό, οι χημικοί πίστευαν ότι υπάρχουν μόνο δύο είδη καταλυτών, τα μέταλλα και τα βιολογικά ένζυμα. Οι δύο φετινοί νομπελίστες ανακάλυψαν στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, ένα τρίτο είδος, την ασύμμετρη οργανοκατάλυση, η οποία βασίζεται σε μικρά οργανικά μόρια.
«Πολλοί έχουν αναρωτηθεί γιατί δεν το σκεφτήκαμε νωρίτερα» σχολιάζει στην ανακοίνωση των βραβείων ο Γιόχαν Άγκβιστ, πρόεδρος της Επιτροπής Χημείας των Νόμπελ.
Learn more about the 2021 #NobelPrize in Chemistry
Press release: https://t.co/ZTmojxTAog
Popular information: https://t.co/yhv2AwJIcL
Advanced information: https://t.co/wxWHKRc9OK pic.twitter.com/frXKJ1ENMj— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 6, 2021
Οι οργανικοί καταλύτες προσφέρουν ένα σταθερό πλαίσιο ατόμων άνθρακα πάνω στο οποίο μπορούν να συνδεθούν οι χημικές ομάδες που αντιδρούν για το τελικό προϊόν. Οι καταλύτες αυτοί αποτελούνται από στοιχεία όπως ο άνθρακας, το οξυγόνο, το θείο ή ο φώσφορος, κάτι που σημαίνει ότι είναι φθηνότεροι και πιο φιλικοί στο περιβάλλον σε σχέση με τους μεταλλικούες καταλύτες.
Δείτε επίσης:
- Νόμπελ Ιατρικής στην ανακάλυψη του μηχανισμού της αφής
- Στα μαθηματικά μοντέλα του κλίματος το φετινό Νόμπελ Φυσικής
Η ευρεία αξιοποίηση των οργανικών καταλυτών οφείλεται κυρίως στην ικανότητά τους για ασύμμετρη κατάλυση. Ορισμένες χημικές αντιδράσεις δίνουν προϊόντα που εμφανίζονται σε δύο μορφές, οι οποίες είναι κατοπτρικά είδωλα η μία της άλλης, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τα δύο χέρια μας.
Πολλές φορές μόνο από τις δύο μορφές είναι επιθυμητή, ιδιαίτερα στην παραγωγή φαρμάκων.
«Η οργανοκατάλυση έχει εξελιχθεί με εντυπωσιακή ταχύτητα από το 2000 ως σήμερα» καταλήγει η ανακοίνωση. «Οι Μπένζαμιν Λιστ και Ντέιβιντ ΜακΜίλαν παραμένουν ηγέτες του πεδίου και έχουν δείξει ότι οι οργανικοί καταλύτες προσφέρουν αναρρίθμητες χημικές αντιδράσεις».
Ο Benjamin List, 53 ετών, είναι σήμερα διευθυντής του γερμανικού Ινστιτούτου «Μαξ Πλανκ» για την Έρευνα στον Λιθάνθρακα.
Ο David W.C. MacMillan, επίσης 53 ετών, είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου του Πρίνστον στις ΗΠΑ.
Λόγω της πανδημίας, η τελετή απονομής των Νόμπελ στη Στοκχόλμη δεν θα πραγματοποιηθεί ούτε φέτος και οι νικητές θα παραλάβουν τα βραβεία στις χώρες τους.
To χρυσό μετάλλιο των Νόμπελ συνοδεύεται από χρηματικί έπαθλο 1ο εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών, σχεδόν 1 εκατ. ευρώ.
- Υποκλοπές: Το ψέμα της Intellexa στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων, το «ξερίζωμα» μετά τις αποκαλύψεις και τα 395 μολυσμένα SMS
- «Δύο Επέτειοι, Μία Σκηνή» στο Ολύμπια Μουσικό Θέατρο
- Αγρότες: Διάλογος κατ’ όνομα, εξαγγελίες κατ’ ουσίαν – Χωρίς περιθώρια αλλαγών στα μέτρα
- Ένας χρόνος Τραμπ 2.0, ένας χρόνος χάος – Το MAGA δόγμα «Πρώτα η Αμερική» ως μπούμερανγκ για τις ΗΠΑ;
- Επιδρομή της Ρωσίας στο Κίεβο κόβει την ηλεκτροδότηση και την υδροδότηση
- Πόσο χρόνο θέλει ο εγκέφαλός μας για να αποφασίσει αν θα φάμε κάτι;
- Αρκάς: Η καλημέρα της Τρίτης
- Έρχεται παράταση στη νομιμοποίηση αυθαιρέτων
Masdar: Η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ανοίγει δρόμους για την επέκταση στη ΝΑ Ευρώπη
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τρίτη 20.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/danie-franco-wEuWV0Vz9uw-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442
