Μονή Τοπλού Σητείας – Το χθες και το σήμερα
Το καθολικό της μονής είναι δίκλιτο, με το βόρειο κλίτος αφιερωμένο στο Γενέσιο (Γενέθλιο) της Θεοτόκου και το νότιο στον Άγιο Iωάννη τον Θεολόγο
Στο βορειοανατολικό τμήμα της μεγαλονήσου, σε απόσταση 12 περίπου χλμ A-BA από την πόλη της Σητείας, βρίσκεται μια από τις πλουσιότερες και μεγαλύτερες μονές όχι μόνο του Λασιθίου αλλά και ολόκληρης της Κρήτης, η σταυροπηγιακή μονή Τοπλού, φρουριακού χαρακτήρα.


Κατά μία εκδοχή, η ίδρυση της μονής (στον ύστερο 14ο αιώνα ή, σύμφωνα με άλλη πηγή, στα τέλη του 15ου αιώνα) οφείλεται στην ανεύρεση μιας εικόνας της Θεοτόκου μέσα σε γειτονικό σπήλαιο.


Κατά μία άλλη πάλι εκδοχή, η μονή ιδρύθηκε στη θέση παλαιότερης και μικρότερης μονής, που καταστράφηκε πιθανώς από τούρκους πειρατές μεταξύ των ετών 1460 και 1470.


Σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη, η ονομασία Τοπλού, που αντικατέστησε την παλαιότερη ονομασία της μονής (Παναγία η Ακρωτηριανή, λόγω της θέσης της στο ανατολικό άκρο της Κρήτης) το 17ο αιώνα, προήλθε από το κανόνι (στην τουρκική γλώσσα top – τοπ) που διέθετε το μοναστήρι για την προστασία του από ενδεχόμενες πειρατικές επιδρομές.


Η μονή, που υπέστη καταστροφές εξαιτίας σεισμού το 1612 και ανοικοδομήθηκε με την οικονομική ενίσχυση των Βενετών, κατέστη σταυροπηγιακή (δηλαδή, υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριάρχη και όχι του επιχωρίου επισκόπου) το 1704.


Καθ’ όλη τη διάρκεια της Tουρκοκρατίας λειτουργούσε στη μονή Τοπλού σχολείο, ενώ μετά το 1870 ιδρύθηκε αλληλοδιδακτικό σχολείο.

Το καθολικό της μονής είναι δίκλιτο, με το βόρειο κλίτος αφιερωμένο στο Γενέσιο (Γενέθλιο) της Θεοτόκου και το νότιο στον Άγιο Iωάννη τον Θεολόγο.


Το μεγάλο μοναστηριακό συγκρότημα περιλαμβάνει επίσης χαρακτηριστικό κωδωνοστάσιο, κελιά, μαγειρεία, ηγουμενείο, ξενώνες και αποθήκες.
Στους μουσειακούς χώρους της μονής εκτίθενται κρητικές εικόνες 15ου-19ου αιώνα, χειρόγραφα και βιβλία 16ου-19ου αιώνα, αρχιερατικά άμφια και εκκλησιαστικά είδη, όπλα και λάβαρα από κρητικές επαναστάσεις και το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, χαλκογραφίες και λιθογραφίες 16ου-19ου αιώνα.


Αξιοσημείωτο είναι ότι η μονή Τοπλού διαθέτει ελαιουργείο, εμφιαλωτήριο οίνου και αποστακτήριο τσικουδιάς.

Τα παραγόμενα προϊόντα (ελαιόλαδο, κρασί και τσικουδιά) τυποποιούνται και διατίθενται στην τοπική και τη διεθνή αγορά.





Ειδικότερα, τα κρασιά της μονής Τοπλού Θραψαθήρι-Βηλάνα (λευκό), Merlot-Syrah και Λιάτικο-Μαντηλάρι (κόκκινα) φημίζονται, καθώς προσφέρουν πραγματικά μοναδικά αρώματα και γεύσεις.
*Πολλές από τις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο παρόν άρθρο προέρχονται από το διαδικτυακό τόπο της Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας (σε αυτές είναι ευκρινές το copyright).
- Ισημερινός: Ανταλλαγή πληροφοριών με ευρωπαϊκό κέντρο για την καταπολέμηση των ναρκωτικών
- Ισχυρή ηλιακή καταιγίδα πλήττει τη Γη – Τι μπορεί να προκαλέσει
- Βόρεια Κορέα: Ο Κιμ καθαιρεί τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησής του, εξοργισμένος για την «ανικανότητα» στελεχών
- Γροιλανδία: Την ανάγκη «σεβασμού της κυριαρχίας της» τονίζει η φον ντερ Λάιεν σε μέλη του Κογκρέσου των ΗΠΑ
- Συρία: Τραμπ και Σάρα συζήτησαν για τις εγγυήσεις των δικαιωμάτων των Κούρδων
- Γουατεμάλα: 9ος αστυνομικός νεκρός από τα πυρά συμμοριών
- Ιράν: Η Lufthansa αναστέλλει τις πτήσεις προς και από την Τεχεράνη μέχρι και τις 29 Μαρτίου
- Τουλάχιστον 1.500 μέλη του Ισλαμικού Κράτους δραπέτευσαν από φυλακές της Συρίας
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις







![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τρίτη 20.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/danie-franco-wEuWV0Vz9uw-unsplash-315x220.jpg)

























































Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442