Νεφέλη Μαϊστράλη: «Η απώλεια σε αναγκάζει να τα βλέπεις όλα αλλιώς»
Ανήκει στους λίγους οι οποίοι μπορούν να ζουν από την τέχνη τους – τη συγγραφή των έργων και την υποκριτική. Η πορεία της γράφτηκε μέσα από απώλειες, συγκρούσεις, μεγάλα μαθήματα που πήρε μακριά από το θέατρο. Αυτό το υλικό τροφοδοτεί τη δημιουργία της
Γράψατε τους «Αριστερόχειρες», τα «Μπλε καστόρινα παπούτσια» (διασκευή στο μυθιστόρημα του Θανάση Σκρουμπέλου), οι παραστάσεις ήταν sold out και τώρα ετοιμάζετε το νέο συγγραφικό σας εγχείρημα, τις «Σπυριδούλες» (εμπνευσμένο από την ιστορία της Σπυριδούλας Ράπτη από τη Ματαράγκα Αγρινίου που μετακόμισε στον Πειραιά για να εργαστεί στο εύπορο σπίτι του ζεύγους Βεϊζαδέ και έζησε φρικτή κακοποίηση) για το Φεστιβάλ Αθηνών. Ως ομάδα – 4frontal – αισθάνεστε πιο ασφαλείς πια;
Αυτό που μπορώ να πω με βεβαιότητα είναι πως τo συλλογικό θέατρο σε προστατεύει από τον βεντετισμό. Αν κάτι λειτουργήσει, γίνεται λίγο πιο εύκολη η επόμενη παραγωγή που θέλεις να κάνεις. Εχεις μεγαλύτερες πιθανότητες να βρεις οικονομική στήριξη, να σε πιστέψει ένας παραγωγός. Στο Φεστιβάλ Αθηνών θα παρουσιάσουμε παράσταση για πρώτη φορά, ενώ κάνουμε αίτηση πολλά χρόνια. Αυτή η αποδοχή μάς δίνει μια ώθηση για να πάμε παρακάτω. Να πιστέψουμε ότι αυτά που έχουμε φανταστεί τόσα χρόνια μπορούμε να τα δημιουργήσουμε. Νομίζω ότι αυτή είναι η λειτουργία των θεσμών, όσον αφορά τη βιωσιμότητα των ομάδων και τη στήριξη διαφορετικών καλλιτεχνικών φωνών.
Το πρόσημο των παραστάσεων είναι πολιτικό και ιστορικό. Τι σας συνδέει ως ομάδα; Ομάδα νέων ανθρώπων η οποία αναζήτησε την πορεία της μέσα από το θέατρο.
Κοινή αισθητική, κοινή εκπαίδευση – σπουδάσαμε όλοι στο Ωδείο Αθηνών.
Πώς φτάσατε στη δραματική σχολή του Ωδείου, δεδομένου ότι είχατε αρχίσει να σπουδάζετε στη Νομική; Τι σας οδήγησε εκεί;
Βοήθησαν πολύ οι συνθήκες. Κι εδώ θα μιλήσω για πρακτικά πράγματα. Εμενα σ’ ένα σπίτι χωρίς να χρειάζεται να πληρώνω ενοίκιο, γιατί ήταν των γονιών μου. Μου το παραχώρησαν και δούλευα ταυτοχρόνως για να πληρώνω τα έξοδά μου. Η αλήθεια είναι ότι δεν σκεφτόμουν ποτέ να γίνω ηθοποιός. Πήγα στο Ωδείο αφενός διότι τότε δεν είχε υψηλά δίδακτρα, αφετέρου για να εμπλουτίσω τις γνώσεις μου. Εργαζόμουν υποδοχή στο Παλλάς μ’ έναν φίλο μου, ο οποίος έχει φύγει από τη ζωή, και του εκμυστηρεύτηκα ότι αισθανόμουν μια δυσφορία στη Νομική. Δεν περνούσα καλά. Αυτός με προέτρεψε για να δώσω εξετάσεις. Ομως αποδείχτηκε ότι όσα σχέδια και να κάνεις, η ζωή δεν παύει να σε εκπλήσσει.
Εσάς πώς σας εξέπληξε;
Είχα δώσει εξετάσεις στο Εθνικό Θέατρο, δεν πέρασα, και επειδή είχα απογοητευτεί ξέχασα την ημερομηνία που έπρεπε να πάω να δώσω και στο Ωδείο Αθηνών, το οποίο είχα βάλει ως δεύτερη επιλογή, καθότι δεν ήταν δωρεάν (όπως το Εθνικό). Μου τηλεφωνεί ο φίλος μου, ο όποιος έχει φύγει απ’ τη ζωή, και μου θυμίζει ότι πρέπει να πάω στις εξετάσεις. Πηγαίνω ασθμαίνοντας, τελευταία στιγμή, δίνω εξετάσεις και περνώ. Θυμάμαι ότι είπα έναν μονόλογο από τον «Ιωνα» του Ευριπίδη και την Ινέζ από το «Κεκλεισμένων των θυρών» του Σαρτρ. Επίσης απήγγειλα ένα ποίημα της Κικής Δημουλά, τη «Σκόνη»: «Δε φεύγει η σκόνη δε στερεύει». Μου θύμισε τη μαμά μου, η οποία είχε εμμονή με την καθαριότητα. Ημουν τόσο ανυποψίαστη γι’ αυτό που θα αντιμετώπιζα, που όταν μου είπε η γραμματέας ότι θα πρέπει να βρίσκομαι στη σχολή από τις 10 το πρωί μέχρι τις 10 το βράδυ δεν το πίστευα. Εξεπλάγην.
Παρ’ όλα αυτά, το τολμήσατε.
Αποφάσισα να ξεκινήσω λοιπόν, με την ασφάλεια ότι αν δεν μου αρέσει θα το σταματήσω. Ομως άρχισε να μ’ αρέσει πάρα πολύ – η σπουδή, οι σχέσεις με την ομάδα, η προσέγγιση των καθηγητών, όλα· μαγεύτηκα. Ετσι, δεν ξαναπήγα σε παραδόσεις στη Νομική. Διάβαζα τα καλοκαίρια, περνούσα τα μαθήματα τον Σεπτέμβρη, πήρα το πτυχίο και αυτό ήταν όλο. Το ωράριο των μαθημάτων με ανάγκασε να σταματήσω τη δουλειά μου στο Παλλάς. Αρχισα να ζω με αυτά που είχα μαζέψει όσο καιρό εργαζόμουν. Η συμφωνία με τους γονείς μου ήταν να μου παραχωρήσουν το σπίτι, αλλά τα υπόλοιπα έξοδα, όπως σου είπα, έπρεπε να τα καλύπτω εγώ. Μόνο το καλοκαίρι εργαζόμουν σε δουλειές του ποδαριού· μάζευα λεφτά και περνούσα όπως μπορούσα τον χειμώνα. Ωστόσο, αν και ξεκίνησα με ενθουσιασμό το πρώτο έτος στο Ωδείο, τελικά δεν μπόρεσα να παρακολουθήσω ολόκληρο το έτος.
Για ποιο λόγο;
Τότε ήρθε η ανατροπή στη ζωή μου αφού αρρώστησε η μητέρα μου. Πέθανε πολύ ξαφνικά από καρκίνο του πνεύμονα, μέσα σε έξι μήνες. Ηταν σοκαριστικό. Είχα μια πολύ ιδιαίτερη σχέση μαζί της. Η απώλεια σε αναγκάζει να τα βλέπεις όλα αλλιώς. Βέβαια, πέρασα πένθος πολύ καθυστερημένα. Οταν έχασα τη μητέρα μου, δεν το κατάλαβα. Διέκοψα τη σχολή – για την ακρίβεια, παρακολουθούσα ελάχιστα – για να βρίσκομαι κοντά της στο νοσοκομείο. Η αλήθεια είναι ότι από το Ωδείο μού έδωσαν τη δυνατότητα να γραφτώ στο δεύτερο έτος, αλλά επέλεξα να κάνω το πρώτο έτος από την αρχή ξανά. Είχα χάσει πολλά μαθήματα. Η μαμά μου έφυγε τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο που άρχισα ξανά τη σχολή γνώρισα τα παιδιά που φτιάξαμε μαζί την ομάδα. Τίποτα δεν είναι τυχαίο σ’ αυτή τη ζωή τελικά (Θανάσης Ζερίτης, Σταύρος Γιαννουλάδης, Χάρης Κρεμμύδας, Πάνος Τοψίδης, Ευαγγελία Καρακατσάνη, Ελένη Κουτσιούμπα, Αμαλία Νίνου, Ηρώ Καρρά, Αριστέα Σταφυλαράκη).
Μου είπατε ότι βιώσατε το πένθος του θανάτου της μητέρας σας αργότερα. Με ποιο τρόπο;
Οταν αποφάσισα, μετά τον θάνατο της μητέρας μου, να ξαναπάω στη σχολή, ήταν τόσο ασφυκτικοί οι χρόνοι της καθημερινότητας που δεν επέτρεψα στον εαυτό μου να το βιώσει. Ετσι, καταχώνιαζα πάρα πολλά πράγματα. Είχα μέσα μου την απώλεια της μητέρας μου, αλλά όχι βιωμένη. Ταυτόχρονα, η απόφαση του πατέρα μου να ξαναφτιάξει τη ζωή του με ενδυνάμωσε και με έκανε να ενηλικιωθώ.
Ο θάνατος του γονιού, και δη της μητέρας, μπορεί μεν να είναι «φυσιολογικός» με όρους βιολογικούς, αλλά εμένα με τάραξε τρομερά. Είχα μια κατάρα και μια ευλογία όμως ταυτόχρονα: καθάρισε απ’ ό,τι έπρεπε ν’ αντιμετωπίσω από τη σχέση μου με τους γονείς μου πολύ μικρή. Είχα δίπλα μου ανθρώπους όπως η αδερφή μου και ο νονός μου που μου στάθηκαν και στέκονται σε όλη την πορεία. Επίσης, η ψυχοθεραπεία με βοήθησε να βάλω σε μια τάξη πάρα πολλά πράγματα. Αλλά το τραύμα μου τελικά δεν ήταν αυτό.
Ποιο ήταν;
Οταν αποφάσισα ότι θέλω να βιοποριστώ από αυτή τη δουλειά. Για να μπορείς να κάνεις τέχνη θα πρέπει ταυτοχρόνως να έχεις τη δυνατότητα να εργαστείς και αλλού. Από την άλλη, όμως, αυτό δεν μπορεί να κρατήσει για πολύ, διότι δεν αφοσιώνεσαι, σκορπίζεσαι. Για παράδειγμα μου έρχεται μία δική μου εμπειρία από τα χρόνια που σπούδαζα. Μια Πρωτοχρονιά την πέρασα σε ένα εστιατόριο το οποίο σέρβιρε φαγητά βασισμένα σε συνταγές αρχαίες, κάνοντας τη θεά Αθήνα στην είσοδο.
Εργαζόσασταν, όπως μου είπατε, σκληρά, αλλά βιοποριζόσασταν από το θέατρο.
Ετσι είναι. Πάντα με την αγωνία και το άγχος τις επόμενες ημέρες βέβαια. Υπήρξε όμως μια εποχή, έπειτα από συνεχή εργασία και μάλιστα σε μεγάλες παραγωγές, που ξαφνικά σταμάτησα να έχω δουλειά. Απογοητεύτηκα πολύ. Αποφάσισα να το εγκαταλείψω κάνοντας οποιαδήποτε άλλη δουλειά έβρισκα.
Επιστρέψατε όμως, και η πορεία σας – μαζί με την ομάδα 4frontal – είναι εντυπωσιακή.
Η διαδρομή για να φτάσω εδώ δεν ήταν εύκολη. Πριν από κάποια χρόνια, μια περίοδο που ‘χα μείνει χωρίς δουλειά στο θέατρο, απογοητεύτηκα και άρχισα να ψάχνω σε άλλους χώρους. Δεν έβρισκα σέρβις διότι όλες οι αγγελίες ζητούσαν κορίτσια ή αγόρια μέχρι 25 ετών. Εγώ ήμουν 28 ετών. Τελικά, ύστερα από πολλή αγωνία βρήκα σε ένα σουπερμάρκετ, όπου εκεί βίωσα όλες τις δύσκολες συνθήκες εργασίας σε αυτούς τους χώρους. Θυμάμαι να μου λέει ο προϊστάμενος «βγάλε τη στολή σου γιατί θα έρθει η Επιθεώρηση Εργασίας και συνέχισε να τακτοποιείς τα ράφια». Αυτό συνέβαινε συχνά και φυσικά με όλους τους συναδέλφους. Είμαι ένα παιδί που μεγάλωσε σ’ ένα μεσοαστικό σπίτι, δεν έχω πεινάσει ποτέ και έχω την ασφάλεια τουλάχιστον ενός σπιτιού να μείνω. Αυτή η δουλειά με έκανε να αντιληφθώ ότι το πολιτικό και το εργασιακό είναι πολύ σημαντικός παράγοντας για να κάνεις τέχνη. Συνειδητοποίησα ότι θέλω να κάνω πολιτική τέχνη, γιατί όλα γύρω μας έχουν πολιτική διαδρομή.
- Φωτιά στην Αττική: Κύμα αλληλεγγύης για τους πυρόπληκτους από τους δήμους
- Χέρι – χέρι στη Μύκονο Άρης Σοϊλέδης – Μαριλίνα Κυπαρίσση
- Trend alert: Το φόρεμα που κατακτά τα social media έχει την πιο ενδιαφέρουσα αντίθεση
- Κλίμα: Μετεωρολόγοι προβλέπουν ότι το 2024 θα είναι το θερμότερο έτος
- Πως μια εξωσυζυγική αμαρτία μπορεί να στοιχειώσει τη ζωή μας
- Τι συμβαίνει με τον τραυματισμό του Μουσταφά Φαλ – Όλα τα δεδομένα