![Παναγιώτης Κονδύλης: Μας ενδιαφέρει λιγότερο το τι είμαστε από το τι πιστεύουν οι άλλοι για μας](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2023/08/kondylis.orizontia.final_.jpg)
Παναγιώτης Κονδύλης: Μας ενδιαφέρει λιγότερο το τι είμαστε από το τι πιστεύουν οι άλλοι για μας
Οι ιδέες είναι η παρηγοριά των αδύναμων και η πρόφαση των ισχυρών
Συμβολές στη θεωρία της επικοινωνίας και της αγάπης προς τον πλησίον
Ακριβώς οι πνευματωδέστερες συζητήσεις αποδεικνύουν το αδύνατο της συναίνεσης: αυτές δείχνουν ότι για κάθε επιχείρημα υπάρχει και ένα αντεπιχείρημα.
Ο διάλογος μεταξύ ετεροφρόνων είναι αδύνατος και μεταξύ ομοδόξων περιττός.
Απαρχή ξεχωριστής οικειότητας: να κουτσομπολεύεις κατ’ ιδίαν μ’ έναν τρίτο τους κοινούς σας φίλους.
Όταν προσδοκούμε από τους άλλους να μάς «καταλάβουν», στην ουσία τούς ζητούμε να συμμεριστούν την αυτοκατανόησή μας. Φιλία είναι η (σιωπηρή) συμφωνία ότι η μία πλευρά συμμερίζεται την αυτοκατανόηση της άλλης.
Μια συζήτηση περί φιλίας ή αγάπης μπορεί να σημάνει την αρχή ή το τέλος της φιλίας ή της αγάπης.
Οι αλαζόνες προκαλούν την αντιπάθεια επειδή από αυτούς δεν μπορούμε να περιμένουμε επιβεβαίωση της δικής μας φιλαυτίας.
Οι ανόητοι μονίμως παραπονούνται ότι οι ευφυείς είναι επηρμένοι.
Στις επιτυχίες αισθανόμαστε πάνω από το ανθρώπινο μέτρο, στις αποτυχίες αναλογιζόμαστε την κοινή ανθρώπινη μοίρα.
Συμπληρωματικά περί οπτικής
Οι παρωπίδες προσφέρουν ασφαλή προσανατολισμό.
Επειδή τα όρια των ονείρων είναι ρευστά, γίνονται ρευστά και τα όρια του Πραγματικού: γιατί το Πραγματικό βλέπεται από τη σκοπιά του ονείρου.
Ελπίδα και φόβος παρεμποδίζουν την κατανόηση των ανθρώπινων πραγμάτων· η ελπίδα όμως ξεπερνιέται πολύ δυσκολότερα από το φόβο.
Ο άνθρωπος είναι ικανός να πιστέψει οτιδήποτε, προκειμένου να πείσει τον εαυτό του και τους άλλους ότι οι πράξεις του βρίσκονται σε συμφωνία με τις πεποιθήσεις του.
Μας ενδιαφέρει λιγότερο το τι είμαστε από το τι πιστεύουν οι άλλοι για μας.
Ευσεβείς διαλογισμοί
Αν ο θάνατος δεν έχει νόημα, τότε δεν έχει ούτε η ζωή: αυτό υπήρξε ανέκαθεν το ισχυρότερο —και δολιότερο— επιχείρημα τών επί γης τοποτηρητών τού Εκείθεν.
Ο διάβολος είναι εξαίρετος θεολόγος, οι θεολόγοι μέτριοι διάβολοι.
Κοινωνιολογία της ηθικής και ηθική της κυριαρχίας
Γιατί οι μικροαστοί δεν είναι ποτέ κυνικοί: η πίστη στην ύπαρξη και την πρακτικότητα των γενικώς αποδεκτών κανόνων της ηθικής τούς παρέχει ένα αίσθημα πρόσθετης ασφάλειας.
Ο τωρινός κυρίαρχος επικαλείται τη λογική, ο μελλοντικός υμνεί την ελευθερία.
Οι ιδέες είναι η παρηγοριά των αδύναμων και η πρόφαση των ισχυρών.
Φιλοσόφων εγκώμιον
Η έλλειψη ιστορικής παιδείας είναι η αστείρευτη πηγή έμπνευσης των φιλοσόφων.
Το πρώτο μέλημα του επαγγελματία φιλοσόφου είναι να πείσει τον εαυτό του και τον κόσμο ότι κερδίζει το μισθό του όχι ως απλός εργαζόμενος, σαν όλους τους άλλους, αλλά ως ευεργέτης της ανθρωπότητας.
Οι θεωρητικές αναμετρήσεις μεταξύ φιλοσόφων γίνονται ειλικρινείς μόνο όταν καταλήγουν σε προσωπικές ύβρεις.
Περί υγιεινής ζωής
Οριστικό επιχείρημα υπέρ του καπνίσματος: η απόλαυση είναι βέβαιη, ο κίνδυνος είναι ενδεχόμενος.
Ζητήματα γούστου
Απ’ όλα προτιμώ περισσότερο τη μετριοφροσύνη των αμόρφωτων. Όμως από το θράσος των ημιμαθών προτιμώ τη ματαιοδοξία των πεπαιδευμένων.
Είναι καλό που το σώμα μου δεν μπορεί να διαπράξει όλες τις αμαρτίες του πνεύματός μου.
Ο απέραντος πόθος να ρουφήξεις τον κόσμο — και η απέραντη ανία αφότου το έκανες.
Ο γάμος ισοδυναμεί με την απόπειρα να αντικαταστήσουμε όλα τα βιβλία του κόσμου με μία και μόνη εγκυκλοπαίδεια.
Summa summarum
Καμιά αθωότητα δεν είναι αθώα, καμιά ενοχή δεν είναι ένοχη.
Ανθρώπινο είναι οτιδήποτε πράττουν ή έχουν πράξει οι άνθρωποι.
Οι αξίες είναι σχετικές και ο άνθρωπος θνητός· στην έσχατη συνέπειά του τούτο το στοιχειώδες συμπέρασμα σημαίνει: μηδενισμός.
Να μη θέλεις τίποτα, να θέλεις το τίποτα, να μη θέλεις: αυτές είναι κατά σειρά οι δυνατές κλιμακώσεις της βούλησης.
*Παναγιώτης Κονδύλης, Στοχασμοί και αποφθέγματα, μετάφραση Λάμπρος Λαρέλης (πηγή: περιοδικό Νέα Εστία, τόμος 146ος, τεύχος 1717, Νοέμβριος 1999).
![](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2023/08/nea.estia_-420x600.jpg)
Τα προεκτεθέντα (μαζί με κάποιους επιπλέον στοχασμούς και αποφθέγματα), που δημοσιεύτηκαν πρώτη φορά στη Νέα Εστία, είχαν βρεθεί μετά τον αδόκητο θάνατο του Κονδύλη στα κατάλοιπά του, σε αχρονολόγητο χειρόγραφο γραμμένο στη γερμανική, το οποίο ο εκλιπών δεν είχε θελήσει ή ενδεχομένως δεν είχε προλάβει να δημοσιεύσει εν ζωή.
Ο διακεκριμένος φιλόσοφος και οξυδερκής διανοητής Παναγιώτης Κονδύλης γεννήθηκε στην Αρχαία Ολυμπία (στον οικισμό Δρούβα) στις 17 Αυγούστου 1943 και απεβίωσε στην Αθήνα στις 11 Ιουλίου 1998.
![](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2023/08/kondylis.orizontia-1-559x600.jpg)
Ο Κονδύλης σπούδασε Κλασική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Φιλοσοφία, Νεότερη Ιστορία και Πολιτικές Επιστήμες στα Πανεπιστήμια Φρανκφούρτης και Χαϊδελβέργης.
Στη Χαϊδελβέργη αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφίας.
Για το έργο του τιμήθηκε με το Μετάλλιο Γκαίτε και το Βραβείο Χούμπολτ.
![](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2023/08/kondylis.eso_.1.jpg)
Ήταν εταίρος του Ιδρύματος Ανωτάτων Σπουδών του Βερολίνου.
Διηύθυνε τη Φιλοσοφική και Πολιτική Βιβλιοθήκη των εκδόσεων «Γνώση» και τη σειρά Ο Νεώτερος Ευρωπαϊκός Πολιτισμός των εκδόσεων «Νεφέλη».
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις