Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ: Ορθή και όρθια
Το Βυζάντιο μεταμόρφωσε το «ελληνίζειν» του χριστιανικώτατου Γρηγορίου του Ναζιανζηνού σε καθημερινή εμπειρία ενός κόσμου που πάσχιζε για τη σωτηρία της ψυχής του
Σε απόσταση αναπνοής
από το τέλεια ουσιώδες
μες στη ρακένδυτη Αθήνα
ένα άθλιο τότε λασποχώρι
θάψαν οπλοφορούντες ρασοφόροι
το τελευταίο ιδεώδες.
Το Σούλι, η Σαλαμίνα,
το Μεσολόγγι, η Πόλη,
εσήκωσαν το ξόδι.
Ακολουθούσαν πίσω οι συγγενείς, ήρωες των βιβλίων όλοι,
και μες στο πλήθος
του Σαράντα και της Αντίστασης
οι ανώνυμοι νεκροί.
Αμέτρητοι και όμως όλοι εκεί!
Όλοι, εκτός απ’ τα δικά μας παλληκάρια,
που μες στα καφενεία της γειτονιάς, προσεκτικά
εδιάβαζαν το μέλλον στα χαρτιά
και έπαιζαν τα υπόλοιπα στα ζάρια.
Στίχοι γραμμένοι από το χέρι της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ (τέκνο πολυμελούς προσφυγικής οικογένειας του Βύρωνα, γεννήθηκε σαν σήμερα το 1926), η οποία θεωρεί κατά δήλωσίν της την ποίηση ως ένα είδος οδοιπορικού, ως το απέραντο πεδίο μιας στοχαστικής περιπέτειας.
Για το Βυζάντιο, την αυτοκρατορία του μεσαιωνικού ελληνισμού που αποτέλεσε το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην αρχαιότητα και στη νεοελληνική πραγματικότητα, η Αρβελέρ έχει γράψει, μεταξύ πολλών άλλων, τα ακόλουθα (στην εισαγωγή αφιερωματικού τόμου στη μνήμη του Διονυσίου Ζακυθηνού, δασκάλου της στο Πανεπιστήμιο Αθηνών):
Η Αυτοκρατορία αυτή, περήφανα απλωμένη στα εδάφη τριών ηπείρων (η Αφρική της Μεσογείου μένει βυζαντινή ως το τέλος του 7ου αιώνα), υιοθέτησε τις υποθήκες του ελληνιστικού και του ρωμαϊκού κόσμου εμπλουτισμένες όμως από τα διδάγματα του χριστιανισμού, της νέας θρησκείας που πρώτο εγκολπίστηκε και πρώτο διέδωσε ανά τον κόσμο το Βυζάντιο. Είναι αυτό το Βυζάντιο που μεταμόρφωσε το «ελληνίζειν» του χριστιανικώτατου Γρηγορίου του Ναζιανζηνού σε καθημερινή εμπειρία ενός κόσμου που πάσχιζε για τη σωτηρία της ψυχής του, χωρίς να παραβλέπει τη μεγαλωσύνη του «Έθνους των Χριστιανών», όπως ονόμαζαν εαυτούς οι Βυζαντινοί.
Και σε μια από τις αναρίθμητες συνεντεύξεις που έχει παραχωρήσει στο διάβα του χρόνου, το 1993, η διαπρεπής βυζαντινολόγος επισημαίνει συμπληρωματικά τα εξής:
Όλη η αντίσταση του ευρωπαϊκού, του ελληνικού πνεύματος της Ορθότητας, δηλαδή να είσαι ορθός και όρθιος όπως λέω, της Ορθοδοξίας, της ορθής σκέψης και της ορθής δόξας, όλη αυτή η αντίσταση ήταν καθημερινό βυζαντινό μάθημα. Κι αυτό ακριβώς το καθημερινό μάθημα τούς έκανε και διασώσανε κείμενα και πράγματα που δεν ήταν σύμφωνα με τον χριστιανισμό, όπως την αρχαία γραμματεία, με τις αντιγραφές μέσα στα μοναστήρια, με τις αντιγραφές μέσα στα αυτοκρατορικά εργαστήρια.
- Ισχυρή ηλιακή καταιγίδα πλήττει τη Γη – Τι μπορεί να προκαλέσει
- Βόρεια Κορέα: Ο Κιμ καθαιρεί τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησής του, εξοργισμένος για την «ανικανότητα» στελεχών
- Γροιλανδία: Την ανάγκη «σεβασμού της κυριαρχίας της» τονίζει η φον ντερ Λάιεν σε μέλη του Κογκρέσου των ΗΠΑ
- Συρία: Τραμπ και Σάρα συζήτησαν για τις εγγυήσεις των δικαιωμάτων των Κούρδων
- Γουατεμάλα: 9ος αστυνομικός νεκρός από τα πυρά συμμοριών
- Ιράν: Η Lufthansa αναστέλλει τις πτήσεις προς και από την Τεχεράνη μέχρι και τις 29 Μαρτίου
- Τουλάχιστον 1.500 μέλη του Ισλαμικού Κράτους δραπέτευσαν από φυλακές της Συρίας
- Τρίπολη – Νεστάνη: Νεκρός εντοπίστηκε ηλικιωμένος κατά την κατάσβεση πυρκαγιάς σε κατοικία
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Τρίτη 20.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/danie-franco-wEuWV0Vz9uw-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442