![Αφαντασία – «Γιατί δεν μπορώ να φανταστώ τα παιδιά μου στο μυαλό μου»](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2024/04/xfdfgdfgdcx.jpg)
Αφαντασία – «Γιατί δεν μπορώ να φανταστώ τα παιδιά μου στο μυαλό μου»
Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να φανταστούν εικόνες στο μυαλό τους -την όψη ενός μήλου, την εμφάνιση της κουζίνας τους ή το χαμόγελο του καλύτερου φίλου τους- αλλά δεν μπορούν όλοι.
Spotlight
-
Ακόμα 35 θάνατοι από Covid σε μια εβδομάδα - Πού αυξήθηκε και πού μειώθηκε το ιικό φορτίο
-
Καλοκαιρινά όνειρα: Η Κλέλια Ανδριολάτου topless στη θάλασσα
-
Πώς η εισβολή στο Κουρσκ ανέτρεψε τα δεδομένα - Ο ρόλος των τεθωρακισμένων και ο «εμμονικός» Σίρσκι
-
Η Χεζμπολάχ δημοσίευσε βίντεο με τούνελ και εκτοξευτές πυραύλων - Μήνυμα επίδειξης ισχύος προς το Ισραήλ
Όσοι δεν μπορούν να φανταστούν τίποτα στο μυαλό τους ανήκουν πιθανώς στο 1% των ανθρώπων με ακραία αφαντασία, σύμφωνα με μια ανασκόπηση μελετών σχετικά με το φαινόμενο.
Είναι επίσης λιγότερο πιθανό να αναγνωρίζουν πρόσωπα, να θυμούνται τον ήχο ενός μουσικού κομματιού ή την αίσθηση του γυαλόχαρτου και είναι πιο πιθανό να εργάζονται στις επιστήμες, τα μαθηματικά ή την πληροφορική.
Επίσης, έως και το 6% των ανθρώπων μπορεί να εμφανίσει κάποιο βαθμό αφαντασίας.
Δεν πρόκειται για διαταραχή και δεν συνεπάγεται έλλειψη φαντασίας, αλλά μπορεί να έχει ανεπαίσθητες επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή, λέει ο καθηγητής Adam Zeman, επίτιμος καθηγητής νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Exeter, ο οποίος επινόησε τον όρο πριν από σχεδόν 10 χρόνια.
«Δεν μπορώ να ανασύρω εικόνες»
Η Mary Wathen, 43 ετών, από το Cheltenham, βρίσκει «εντελώς εντυπωσιακό» το γεγονός ότι άλλοι άνθρωποι μπορούν να δημιουργούν εικόνες στο κεφάλι τους. «Απλώς δεν μπορώ να καταλάβω τι πραγματικά εννοούν – πού είναι αυτή η εικόνα και πώς μοιάζει;» λέει.
«Για μένα, αν δεν μπορείς να δεις κάτι με τα μάτια σου, δεν υπάρχει».Η Mary δεν μπορεί να φανταστεί σημαντικά γεγονότα στη ζωή της, όπως την ημέρα του γάμου της. Και αν δεν είναι μαζί της, δεν μπορεί καν να φανταστεί τα δύο μικρά αγόρια της.
«Δεν ανασύρω μια εικόνα – έχω όλες τις αναμνήσεις, απλώς τις θυμάμαι πολύ διαφορετικά», λέει η Mary. «Όπως το περιέγραψε κάποτε κάποιος, όλο το υλικό λειτουργεί – αλλά η οθόνη δεν είναι ενεργοποιημένη».
Η Mary ανακάλυψε ότι διέφερε από τους περισσότερους άλλους ανθρώπους μόνο όταν συνομιλούσε με φίλους και με έκπληξη διαπίστωσε ότι ο σύζυγός της μπορούσε εύκολα να απεικονίσει γεγονότα του παρελθόντος σαν να έβλεπε ταινία
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
«Ενστικτώδης σχέση»
Η Mary ανακάλυψε ότι διέφερε από τους περισσότερους άλλους ανθρώπους μόνο όταν συνομιλούσε με φίλους και με έκπληξη διαπίστωσε ότι ο σύζυγός της μπορούσε εύκολα να απεικονίσει γεγονότα του παρελθόντος σαν να έβλεπε ταινία.
Στα θετικά, λέει, είναι ότι είναι πολύ καλή στη λεκτική επικοινωνία, επειδή δεν υποθέτει τίποτα – όλα εξαρτώνται από τις λέξεις. Επίσης, αισθάνεται τα πράγματα βαθιά. «Είμαι ένα πολύ συναισθηματικό άτομο που καθοδηγείται από το ένστικτο – έτσι όταν ανακαλείς κάτι, είναι περισσότερο ένα συναίσθημα παρά μια εικόνα», λέει η Mary.
Οι χάρτες μυαλού δεν ήταν ποτέ χρήσιμο εργαλείο για τις εξετάσεις, για παράδειγμα, και η λογοτεχνία φαντασίας είναι απαγορευτική, επειδή απλά δεν μπορεί να ξεφύγει σε αυτόν τον κόσμο στο μυαλό της.
«Βλέπω μόνο ό,τι είναι πραγματικό και μπροστά μου – δεν έχει σημασία αν το είδα ένα λεπτό ή μια ώρα πριν«, λέει η Mary.
Αντίθετο άκρο
Ο καθηγητής Zeman ανακάλυψε αυτόν τον τρόπο βίωσης του κόσμου όταν είδε έναν ασθενή που είχε χάσει την ικανότητα να οραματίζεται. Όταν έγραψε την περίπτωση του ασθενούς, άλλοι επικοινώνησαν μαζί του για να του πουν ότι ήταν πάντα έτσι.
Και ο καθηγητής Zeman ανακάλυψε έκτοτε ότι υπάρχει και το αντίθετο άκρο, η υπερφαντασία, κατά την οποία οι άνθρωποι βλέπουν εικόνες τόσο έντονα στο κεφάλι τους που δεν μπορούν να καταλάβουν αν είναι πραγματικές ή φανταστικές. Υπολογίζεται ότι το 3% από εμάς βλέπει τον κόσμο με αυτόν τον τρόπο.
«Ο ένας όρος γέννησε τον άλλο», λέει, αφού δανείζεται τη λέξη του Αριστοτέλη για το μάτι του νου – «φαντασία».
Ο καθηγητής Zeman λέει ότι 17.000 άνθρωποι έχουν επικοινωνήσει μαζί του την τελευταία δεκαετία, με εμπειρίες αφαντασίας και υπερφαντασίας. Πολλοί είπαν ότι γνώριζαν ότι επεξεργάζονταν τις πληροφορίες διαφορετικά από τους άλλους, αλλά δεν ήταν σε θέση να περιγράψουν τον τρόπο.
Στα όνειρά σας
Οι διαφορές στη συνδεσιμότητα μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου μπορεί να εξηγήσουν το γιατί, λέει ο καθηγητής Zeman.
Αν τους ζητηθεί να φανταστούν ένα μήλο, για παράδειγμα, οι περισσότεροι άνθρωποι περνούν από μια σειρά βημάτων, συμπεριλαμβανομένου του να σπρώξουν τον εγκέφαλο να θυμηθεί πώς μοιάζει ένα μήλο και να ενεργοποιήσουν τον εγκέφαλο για να δημιουργήσουν μια εικόνα του.
Όμως σε όσους πάσχουν από αφαντασία, η διαδικασία αυτή μπορεί να διακοπεί σε οποιοδήποτε σημείο. «Οι σκέψεις παραμένουν σκέψεις», λέει ο καθηγητής Zeman, «ενώ για άλλους, η σκέψη μεταφράζεται σε αισθητηριακούς όρους».
Ενώ οι αφαντικοί σκέφτονται τις αναμνήσεις, άλλοι άνθρωποι είναι σε θέση να ανακαλέσουν και να ζήσουν αυτές τις αναμνήσεις.
Αλλά είναι ενδιαφέρον ότι πολλοί αφαντικοί μπορούν να οραματίζονται εικόνες ενώ ονειρεύονται – πιθανώς επειδή πρόκειται για μια πιο αυθόρμητη εργασία που ξεκινά βαθιά μέσα στον εγκέφαλο, λέει ο καθηγητής Zeman.
«Η Geraldine, καλλιτέχνις, είχε πάντα «τεράστια φαντασία» ως παιδί, χτίζοντας ολόκληρα χωριά στο μυαλό της. Και πάντα έβλεπε το αλφάβητο με χρώματα, καθώς και τους αριθμούς και τις ημέρες της εβδομάδας»
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Και η αφαντασία μπορεί να έχει οφέλη
Μπορεί να έχει προστατευτική επίδραση στην ψυχική υγεία κάποιου, επειδή είναι πιο πιθανό να ζει τη στιγμή και λιγότερο πιθανό να φαντάζεται τρομακτικά ή αγχωτικά γεγονότα, για παράδειγμα.
Αλλά για τον καθηγητή Zeman, «η μεγάλη έκπληξη» ήταν οι αφαντικοί καλλιτέχνες, οι οποίοι του είπαν ότι η προσπάθειά τους να απεικονίσουν εικόνες τους έδωσε ένα επιπλέον κίνητρο για να κάνουν τέχνη, χρησιμοποιώντας τον καμβά ως το μάτι του μυαλού τους.
Κανονικά, οι υπερφαντασικοί είναι πιο πιθανό να είναι δημιουργικοί, όπως η Geraldine van Heemstra.
Η Geraldine, καλλιτέχνις, είχε πάντα «τεράστια φαντασία» ως παιδί, χτίζοντας ολόκληρα χωριά στο μυαλό της. Και πάντα έβλεπε το αλφάβητο με χρώματα, καθώς και τους αριθμούς και τις ημέρες της εβδομάδας.
Στο σχολείο, η Geraldine συνήθιζε να αλλάζει τις απαντήσεις στα μαθηματικά, επειδή τα χρώματα των αριθμών στο μυαλό της φαίνονταν λάθος όταν κάθονταν το ένα δίπλα στο άλλο.
Ανακάλυψε όμως ότι έβλεπε τον κόσμο διαφορετικά από τους περισσότερους άλλους μόνο όταν συνεργαζόταν με μουσικούς και χορευτές, ζωγραφίζοντας στροβιλισμούς και σχήματα ανταποκρινόμενη στους ρυθμούς τους.
Νιώθει ότι μεταφέρεται
«Θυμάμαι ότι ρωτούσα τους μουσικούς πώς έβλεπαν τη μουσική – αλλά δεν καταλάβαιναν τι εννοούσα», λέει η Geraldine. «Νόμιζα ότι όλοι οι μουσικοί έβλεπαν τις νότες με χρώμα».
Η Geraldine έχει μια παρόμοια έντονη εμπειρία όταν ζωγραφίζει. «Μπορώ να περπατάω, να σχεδιάζω, να απολαμβάνω το τοπίο και να ξαναζώ την εμπειρία αργότερα», λέει. Ακόμη και όταν κάνει σχέδια για να κάνει κάτι, η Geraldine αισθάνεται ότι μεταφέρεται στο μέλλον.
«Μπορεί να ακολουθήσω ένα άλλο μονοπάτι και να νιώθω σαν deja vu», λέει. Αλλά η συνεχής οπτικοποίηση μπορεί επίσης να είναι κουραστική. Και ο εγκέφαλος της Geraldine μπορεί να αισθάνεται υπερφορτωμένος μερικές φορές, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να κοιμηθεί.
Πολλά ερωτήματα παραμένουν σχετικά με την αφαντασία και την υπερφαντασία, όπως ποιοι είναι οι διαφορετικοί υποτύποι και γιατί μπορεί να είναι γενετικό ζήτημα. Δεδομένα από μεγάλες βιοτράπεζες μπορεί να δώσουν την απάντηση.
Εσωτερική ζωή
Η ανασκόπηση, στην επιθεώρηση Trends in Cognitive Sciences, διαπίστωσε ότι η αφαντασία εμφανίζεται σε οικογένειες, με τα αδέλφια των αφαντικών να έχουν 10 φορές περισσότερες πιθανότητες να προσβληθούν και τα ίδια.
Έχει επίσης διατυπωθεί η άποψη ότι οι αφαντικοί είναι πιο πιθανό να έχουν αυτισμό.
Ο καθηγητής Zeman λέει ότι η έρευνα δείχνει ότι «η συνειδητή αισθητηριακή απεικόνιση δεν αποτελεί προϋπόθεση για την ανθρώπινη νόηση» – ή τη δημιουργική φαντασία.
*Με στοιχεία από bbc.com
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις