«Αυτό είναι σκουπίδι»: Κάντε πίσω influencers, ήρθαν οι de-influencers
Τις πρώτες ημέρες της πανδημίας, η Diana Wiebe περνούσε πολύ χρόνο κάνοντας scrolling στο Instagram και το TikTok - και άρχισε να παρατηρεί κάτι.
«Επηρεάστηκα κυρίως από πράγματα που αφορούν την περιποίηση του δέρματος» θυμάται. «Παρακολουθούσα έναν influencer και έλεγα: ‘Εντάξει, ναι. Αυτό δούλεψε γι’ αυτούς. Εμπιστεύομαι τη γνώμη τους. Προσθήκη στο καλάθι».
Μετά από λίγο, η Wiebe άρχισε να συνειδητοποιεί πόσα χρήματα ξόδευε σε πράγματα που έβλεπε να προωθούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τότε ήταν που κατάλαβε ότι τα πράγματα έπρεπε να αλλάξουν.
Οι influencers των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι κάτι καινούργιο. Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχει εμφανιστεί μια άλλη τάση: οι de-influncers. Αυτό που ξεκίνησε ως αντίδραση στη διαφήμιση θα μπορούσε τώρα να έχει εκπληκτικό και πραγματικό αντίκτυπο στο περιβάλλον.
Οι influencers βιντεοσκοπούν τον εαυτό τους να περπατάει στα καταστήματα και να γεμίζει τα καροτσάκια τους με ρούχα, μακιγιάζ, χαριτωμένα μικρά μπολ για τα νουντλς και, φυσικά, ποτήρια Stanley
Η απόρριψη της κουλτούρας των influencer
Εταιρείες όπως η Airbnb, η Amazon και η Louis Vuitton πληρώνουν ανθρώπους με πολλούς οπαδούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να προωθήσουν τα προϊόντα τους. Αυτοί οι δημιουργοί δημιουργούν στη συνέχεια περιεχόμενο, συνήθως βίντεο, όπου προτείνουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, προσθέτοντας συχνά έναν κωδικό έκπτωσης που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι οπαδοί τους για να γλυκάνουν τη συμφωνία.
«Το κάνουν περισσότερο με το πρόσχημα ότι είναι φίλοι σας ή ότι είναι σχετικοί», δήλωσε η Wiebe.
Έχει εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου και μπορεί πλέον να περιλαμβάνει πράγματα όπως η τάση «έλα για ψώνια μαζί μου» που μιμείται την αίσθηση του να ψωνίζεις χαλαρά με έναν φίλο. Οι influencers βιντεοσκοπούν τον εαυτό τους να περπατάει στα καταστήματα και να γεμίζει τα καροτσάκια τους με ρούχα, μακιγιάζ, χαριτωμένα μικρά μπολ για τα νουντλς και, φυσικά, ποτήρια Stanley.
«Βιντεοσκοπούν τα χέρια τους και ρίχνουν πράγματα κάπως με το έτσι θέλω στο καρότσι», δήλωσε η Wiebe. «Έλεγα συνέχεια ατάκες όπως… «Αυτά είναι σκουπίδια. Γιατί το αγοράζει αυτό το άτομο;»».
@depressiondotgov Replying to @awhducks im happy to be of service ❤️ #garbage #targethaul #deinfluencing #overconsumption #targetshopping #targetchristmasdecor #christmashaul ♬ original sound – DepressionDotGov
Το hashtag #deinfluencing στο TikTok
Έτσι, η Wiebe άρχισε να δημοσιεύει τα δικά της βίντεο στο TikTok. Τα βίντεό της δεν επηρεάζουν- μάλλον, επιδιώκουν να απο-επηρεάσουν. Και είναι μία από τους πολλούς που έχουν βρει πάτημα τα τελευταία χρόνια, καθώς το hashtag #deinfluencing στο TikTok έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 1,5 δισεκατομμύριο προβολές.
Το de-influencing ενθαρρύνει τους ανθρώπους να αγοράζουν λιγότερα πράγματα και αντ’ αυτού να χρησιμοποιούν αυτά που ήδη έχουν.
«Αρχικά είδα την τάση ως κάτι που ήταν κάτι σαν απάντηση στην κούραση της επιρροής, αυτής της συνεχούς επικοινωνίας του αγόρασε, αγόρασε, αγόρασε», δήλωσε η δημιουργός περιεχομένου Christina Mychaskiw.
Η Mychaskiw αυτοπροσδιορίζεται ως πρώην ψωνισμένη, η οποία κάποια στιγμή είχε πάνω από 120.000 δολάρια σε χρέος φοιτητικού δανείου. Ακόμα και πριν ο όρος de-influencing γίνει trend στο TikTok, έφτιαχνε βίντεο σχετικά με τις συνειδητές δαπάνες και την καταναλωτική κουλτούρα.
@isofbelle Replying to @Tempest 🌈🏳⚧🇺🇦🍉 a lot of people have great opinions but some …. #deinfluencing #deinfluencingtravel #travelessentials #travelessentialsfromamazon ♬ original sound – Isabelle Lieblein 🌈
Είμαστε ψώνια που κάνουμε ψώνια
Η Mychaskiw είπε ότι όταν ήταν νεότερη, παρακολουθούσε βίντεο που εξομάλυναν την υπερκατανάλωση – βίντεο όπως τα ψώνια, όπου οι άνθρωποι επιδεικνύουν τι έχουν αγοράσει, μερικές φορές δεκάδες κομμάτια ταυτόχρονα.
«Νομίζω ότι όταν βλέπεις αυτά τα πράγματα ξανά και ξανά και βλέπεις συνεχώς ανθρώπους να είναι σαν, «Ω, μόλις πήρα αυτό και αγόρασα αυτό», και τις ποσότητες που αγόρασαν οι άνθρωποι, σου δίνει κατά κάποιο τρόπο αυτή την άδεια να νιώσεις ότι, «Ω, μπορώ να το κάνω κι εγώ αυτό»», είπε.
«Ήταν κάπως αναζωογονητικό να βλέπεις, ‘Έι, αυτό το πράγμα δεν άλλαξε τη ζωή μου. Αυτό το πράγμα δεν λειτούργησε όπως έπρεπε. Δεν ανταποκρίθηκε στη διαφημιστική εκστρατεία. Κρατήστε τα χρήματά σας»».
Το αίσθημα της αποεπίδρασης (de-influensing) είναι αναζωογονητικό για πολλούς. Το NPR ρώτησε αναγνώστες για τη σχέση τους με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άκουσε από δεκάδες ανθρώπους που ανέφεραν ότι βαρέθηκαν τη συνεχή διαφήμιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ότι αισθάνονται «τύψεις αγοραστή» αφού ακολούθησαν τη σύσταση ενός influencer ή ότι αισθάνονται αναγκασμένοι να γίνουν οι ίδιοι influencers.
Η Mychaskiw αυτοπροσδιορίζεται ως πρώην ψωνισμένη, η οποία κάποια στιγμή είχε πάνω από 120.000 δολάρια σε χρέος φοιτητικού δανείου
Η απο-επιρροή και οι φίλες της
Η Heidi Kaluza ανήκει σε αυτό το τελευταίο στρατόπεδο, ως influencer που τώρα υποστηρίζει την απο-επιρροή.
Όταν πρωτοεμφανίστηκε στη σκηνή, η Kaluza θυμάται πώς κάποιες μάρκες ρούχων της έστελναν έως και 20 είδη το μήνα σε διάφορα μεγέθη. Συν τοις άλλοις, είπε ότι οι κριτικές της δεν φαίνονταν πάντα γνήσιες.
«Με αναγκάζουν κατά κάποιο τρόπο να εμπλακώ στο να φοράω αυτά τα ρούχα και να τα προωθώ και να λέω μόνο καλά πράγματα γι’ αυτά και ποτέ να μην ασκώ κριτική», είπε. «Βλέπω [την απο-επιρροή] ως ένα αναπτυσσόμενο κίνημα. Νομίζω ότι θα αποτελέσει θεμελιώδη πτυχή της κοινωνίας μας».
Αυτό δεν σημαίνει ότι το κίνημα είναι εντελώς αγνό
«Οι άνθρωποι το είδαν ως άλλη μια τάση για να πηδήξουν πάνω της και να σκεφτούν πώς μπορούν να επωφεληθούν από αυτήν και να χρησιμοποιήσουν τον καταναλωτισμό πάλι αλλά αλλιώς» δήλωσε η δημιουργός περιεχομένου lifestyle Mikayla Farwig.
«Έλεγαν για παράδειγμα»Έι, θα σε αποεπηρεάσω από αυτό το lip gloss επειδή αυτό το lip gloss κοστίζει 42 δολάρια. Τι θα έλεγες να αγοράσεις αυτό το lip gloss των 10 δολαρίων αντί γι’ αυτό;». Εξακολουθούσαν να προωθούν αυτή τη μανία της υπερκατανάλωσης».
@christina.mychas Things i NEVER do as a former shopaholic. I had a pretty toxic relationship with my money, my stuff and myself for a long time. After i committed to getting out of debt and changing my relationship with my shopping habits in 2018, these are some of the things i had to learn to change and that i stopped doing. #shopaholic #shoppingaddiction #mindfulspending #debtfreejourney #debtfreelife #intentionalliving #minimalistish ♬ original sound – Christina
Η σχέση του de-influencing με το περιβάλλον
Με μια διαδικτυακή πλατφόρμα, οι σημερινοί de-influencers διαδίδουν ένα βαθύτερο μήνυμα στους οπαδούς τους σχετικά με το πώς να ζουν βιώσιμα με τρόπο που βοηθάει τον πλανήτη.
Επισημαίνουν τις πλαστικές συσκευασίες που περιβάλλουν τα προϊόντα που πωλούνται στο διαδίκτυο, μια μικρή ποσότητα των οποίων ανακυκλώνεται, την αποστολή και το γεγονός ότι πολλά από αυτά τα προϊόντα καταλήγουν σε χωματερές ή καίγονται, γεγονός που συμβάλλει στις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Το διακύβευμα είναι μεγάλο όταν πρόκειται για την ταχεία κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών, η οποία μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται ανίσχυροι, δήλωσε η Aja Barber, αλλά προσθέτει ότι η συζήτηση για το θέμα είναι το πρώτο βήμα για τους καταναλωτές.
«Αν καταφέρεις να κάνεις τους ανθρώπους να αρχίσουν να σκέφτονται για τα πράγματα που αγοράζουν, αρχίζουν να σκέφτονται και για πολλά από τα μεγαλύτερα θέματα», είπε.
Η Barber είναι συγγραφέας του βιβλίου Κατανάλωση: Η ανάγκη για συλλογική αλλαγή. Είναι κατά κάποιο τρόπο η αυθεντική de-influencer, αφού έχει περάσει χρόνια μιλώντας για θέματα βιωσιμότητας στο πλαίσιο της γρήγορης μόδας.
«Αν καταφέρεις να κάνεις τους ανθρώπους να αρχίσουν να σκέφτονται για τα πράγματα που αγοράζουν, αρχίζουν να σκέφτονται και για πολλά από τα μεγαλύτερα θέματα»
Βιώσιμη κατανάλωση
«Η συζήτηση για τη γρήγορη μόδα και τα καταναλωτικά αγαθά, θεωρώ ότι είναι σαν μια πύλη» είπε. «Οι άνθρωποι λένε, «Ω, είναι απλά ένα επιπόλαιο φόρεμα» και μετά αρχίζουν να μαθαίνουν λίγο περισσότερα για το τι κρύβεται πίσω από αυτό … και αυτό συνεχίζεται.
«Δεν πρόκειται μόνο για την απο-επηρεασμό. Πρόκειται για τη χρήση της επιρροής με τον σωστό τρόπο», δήλωσε η Solitaire Townsend, ειδική σε θέματα βιωσιμότητας και συνιδρύτρια του οργανισμού αλλαγής Futerra.
Έχει περάσει χρόνια συνεργασίας με κοινότητες, εμπορικά σήματα, ακόμη και με δημιουργούς περιεχομένου, προκειμένου να επικοινωνήσουν περιβαλλοντικά ζητήματα σε ευρύτερα ακροατήρια.
Η Townsend δήλωσε ότι η τάση της απο-επιρροής περιγράφει κάτι που συζητείται εδώ και χρόνια – να ζούμε πιο βιώσιμα – και ότι οι άνθρωποι με πολλούς οπαδούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μια «τεράστια εξωτερική ικανότητα να βοηθήσουν να ζήσουμε πιο βιώσιμα».
Η εταιρεία της Townsend συνεργάστηκε με την Unilever σε έρευνα που εξετάζει τον ρόλο του περιεχομένου των επιρροών στον αντίκτυπο των βιώσιμων επιλογών. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν το 2023, έδειξαν ότι το 83% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι το TikTok και το Instagram είναι καλά μέρη για να πάρει κανείς συμβουλές σχετικά με το πώς να ζει βιώσιμα και ότι το 75% είναι πιο πιθανό να αλλάξει τη συμπεριφορά του προς μια κατεύθυνση που είναι καλή για το περιβάλλον αφού παρακολουθήσει περιεχόμενο κοινωνικών μέσων.
«Οι περισσότεροι από εμάς που ακολουθούμε [τους influencers] θέλουμε πραγματικά να μας βοηθήσουν σε αυτό. Θέλουμε να μας υποδείξουν αυτές τις συμπεριφορές», δήλωσε η ίδια.
*Με στοιχεία από npr.org
- Το γράμμα του Καρόλου για το «αβάσταχτο κενό» μετά τον θάνατο της πριγκίπισσας Νταϊάνα
- Δύο θάνατοι από στρεπτόκοκκο στη Δυτική Ελλάδα – Νοσηλεύεται ακόμη ένα άτομο
- «Ξεσάλωσε» ο Γιόκιτς σε γάμο συμπαίκτη του – Χόρευε με ανοιχτό πουκάμισο (vid)
- Φωτιά σε πολυκατοικία στην Ισπανία – Πατέρας αγκαλιά με τον γιο του στέκονται στο περβάζι και περιμένουν βοήθεια
- Μπεν Άφλεκ: Με τη Τζένιφερ γιόρτασε τα 52α γενέθλιά του, αλλά αυτή δεν ήταν η Λόπεζ
- Επιστολή Δούκα στους υποψήφιους προέδρους του ΠΑΣΟΚ «για την εκπόνηση σχεδίου διάσωσης της Αττικής»